Kiểm soát chặt tín dụng

NHNN đã yêu cầu kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng và chất lượng tín dụng của toàn hệ thống cũng như từng tổ chức tín dụng (TCTD) theo đúng mục tiêu, định hướng đã đề ra.

Tính đến 30/8, tín dụng mới tăng 8,5%, tức mới chỉ đạt được một nửa so với mục tiêu đã đề ra. Đây là mức tăng trưởng thấp nhất trong 4 năm qua.

Tốc độ tăng trưởng tín dụng trong 8 tháng đầu năm nay là mức thấp nhất trong 4 năm qua. (Biểu đồ trưởng tín dụng trong 3 năm qua)

Khó đẩy tăng tín dụng

Sở dĩ tín dụng tăng trưởng ì ạch là do cơ quan quản lý không mấy “nhiệt tình” với tốc độ tăng trưởng tín dụng. Nếu như năm trước, NHNN phải chịu khá nhiều sức ép về tăng trưởng tín dụng, thậm chí có thời điểm cơ quan này còn được yêu cầu phải đẩy tăng trưởng tín dụng lên tới 21-22%, thì tình hình năm nay đã khác hẳn. Do tăng trưởng kinh tế nhiều khả năng sẽ đạt mục tiêu đề ra, trong khi áp lực lạm phát lại đang rất lớn, nên Chính phủ không còn hối thúc NHNN về tăng trưởng tín dụng; ngược lại còn yêu cầu phải điều hành chính sách tiền tệ thận trọng.

Tại Chỉ thị 04/CT-NHNN được ban hành mới đây, Thống đốc NHNN yêu cầu kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng và chất lượng tín dụng của toàn hệ thống cũng như từng TCTD theo đúng mục tiêu, định hướng đề ra.

Đặc biệt NHNN sẽ không xem xét, điều chỉnh tăng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng. Điều đó cũng có nghĩa, những ngân hàng đã trót sử dụng gần hết hạn mức tăng trưởng tín dụng, sẽ phải “vừa làm, vừa nghe ngóng”. Tuy nhiên, trong số những ngân hàng còn dư dả hạn mức, không ít trường hợp khó đẩy tăng tín dụng vì lo ngại vi phạm quy định về tỷ lệ an toàn vốn. Hiện tỷ lệ an toàn vốn của khối NHTMCP Nhà nước là thấp nhất trong hệ thống, chỉ ở mức 9,39%. Mặc dù vẫn cao hơn so với quy định hiện hành là 9%, nhưng nếu áp đúng tiêu chuẩn Basel 2, nhiều ngân hàng không đảm bảo quy định.

Bởi vậy tại hội nghị sơ kết 1 năm triển khai Nghị quyết 42/NQ-QH của Quốc hội mới đây, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nghiêm Xuân Thành khẩn thiết yêu cầu tăng vốn cho ngân hàng này. “Đây là vấn đề cấp bách vì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu đã chạm ngưỡng, không đáp ứng được chuẩn mực của Basel II, không tạo đủ không gian tín dụng để ngân hàng cấp vốn cho nền kinh tế”, ông Thành cho biết.

Với tất cả những lý do trên, khó có thể kỳ vọng tín dụng sẽ tăng đột biến trong những tháng cuối năm nay.

Ưu tiên kiểm soát chất lượng tín dụng

Không những vậy, mới đây NHNN đã chỉ đạo các TCTD kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, đặc biệt là tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản (BĐS), chứng khoán, BOT và BT giao thông;…

Theo nhiều chuyên gia, yêu cầu trên cũng hoàn toàn hợp lý trong bối cảnh toàn hệ thống đang phải căng sức xử lý nợ xấu tồn đọng từ những năm trước mà nguyên nhân chủ yếu do tín dụng tăng trưởng nóng vào những lĩnh vực rủi ro. Hơn thế, trong khi nợ xấu cũ chưa được xử lý triệt để thì nợ xấu mới vẫn đang phát sinh hàng ngày cùng với đà tăng trưởng tín dụng.

Báo cáo mới đây của NHNN TP.HCM cho thấy, tính đến hết tháng 7 vừa qua, tổng dư nợ cho vay trên địa bàn thành phố đã đạt khoảng 1.128 triệu tỷ đồng. Trong đó, dư nợ với hoạt động sản xuất kinh doanh chiếm khoảng 75%; hoạt động BDS chiếm 10,8%; và vay tiêu dùng chiếm khoảng 14%… Tuy nhiên, 40% trong số tín dụng tiêu dùng là các khoản vay trong hoạt động mua nhà, sửa nhà của người dân.

Nếu phân tách tín dụng tiêu dùng trong mảng mua, sửa nhà vào cho vay BĐS thì tỷ lệ này cũng đạt gần 20% tổng dư nợ. Đó là một con số đáng báo động.

Nguyễn Trí Hiếu– chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, tăng trưởng tín dụng chậm lại thậm chí còn là hợp lý nếu các ngân hàng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng tín dụng. “Đây là điều quan trọng bởi tăng trưởng tín dụng chậm lại có 2 điểm lợi: Thứ nhất, tạo ra thanh khoản tốt khi huy động cao hơn tín dụng sẽ có thể hỗ trợ các ngân hàng giảm lãi suất. Thứ hai, các ngân hàng không đổ quá nhiều tiền vào 2 lĩnh vực rủi ro là BĐS và chứng khoán”, ông Hiếu nói.

Hơn ai hết, các ngân hàng hiểu rõ nhất nỗi đau nợ xấu nên càng chú trọng tới chất lượng tín dụng. Một lãnh đạo VietBank cho biết, để hạn chế rủi ro đòi hỏi các ngân hàng phải kiểm soát chất lượng tín dụng thật hiệu quả. Ngay cả với Vietcombank, một ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu khá thấp và nằm trọng diện được nới room tín dụng, song theo một lãnh đạo ngân hàng này, trong thời gian sắp tới, khi chưa được tăng vốn thì ngân hàng sẽ ưu tiên kiểm soát chất lượng tín dụng thay vì tốc độ tăng trưởng.

Theo Enternews.vn